We zijn te druk. Te moe. Continu aan. In mijn trainingen, coaching en gesprekken zie ik het dagelijks: Leiders die blijven rennen. Ondernemers die geen keuzes meer kunnen maken. Directies die niet meer weten hoe ze rust in de tent kunnen brengen terwijl de een na de ander uitvalt.
Toch zijn goede leiders niet degenen die alles weten. Goede leiders kennen zichzelf.
Zelfkennis gaat verder dan waarden en overtuigingen
Met zelfkennis bedoel ik niet: wat zijn mijn kernwaarden? Wat ik bedoel is het volgende:
- Hoe ga ik om met druk?
- Hoe reguleer ik spanning?
- Wat zijn mijn stressreacties en triggers?
- Snap ik wat er in mijn lijf gebeurt?
- Herken ik de signalen en kan ik er taal aan geven?
Veel leiderschapstrajecten richten zich nog steeds op de buitenkant: beter communiceren, goede feedback geven, een strategie uitstippelen, besluitvorming verbeteren. Belangrijk, zeker. Maar zonder inzicht in hoe jouw systeem werkt, blijft het bij leuke theorie, zeker wanneer er spanning om de hoek komt kijken en we in een overlevingsmodus zitten.
Leiderschap begint niet bij visie, maar bij je zenuwstelsel. Zolang jij op automatische piloot blijft reageren, leidt je brein niet jij.
De nieuwe skills van leiderschap
Waar we vroeger vooral hechten aan goede communicatie en strategisch inzicht, zie ik dat de skills van succesvolle leiders van de toekomst veel dieper gaan. Effectieve en succesvolle leider zijn leiders die:
- Zichzelf reguleren onder druk
- Veerkrachtig omgaan met verandering
- Hun innerlijke wereld begrijpen en sturen
- Hebben kennis van het brein in combinatie met leiderschap
Een echte leider weet wat er vanbinnen speelt en neemt daar verantwoordelijkheid voor. Dat begint bij zelfleiderschap.
Wat is zelfleiderschap?
Zelfleiderschap gaat over bewustwording. Over de bereidheid om te kijken naar wat er in jou gebeurt en te erkennen dat dat direct invloed heeft op je gedrag, je team en je resultaten. Stel jezelf eens deze vragen:
- Herken ik mijn triggers?
- Hoe reageer ik op veranderende omstandigheden?
- Hoe ga ik om met stress?
- Kan ik mijn lichamelijke signalen herkennen en reguleren?
- Ben ik in de regie of reageer ik alleen?
Wat je voelt, beïnvloedt wat je denkt. Wat je denkt, beïnvloedt hoe je je gedraagt. En hoe je je gedraagt, bepaalt je leiderschap.
Klinkt dat zweverig?
Integendeel. Onderzoek laat zien dat non-verbale communicatie, je houding, gedrag en stemming, veel meer impact heeft dan woorden. Ons brein leest voortdurend de signalen van anderen via spiegelneuronen.
Met andere woorden: je team voelt hoe het met jou gaat. Jij bent het zenuwstelsel van je team. Hoe jij omgaat met onzekerheid, spanning en druk bepaalt de toon op de werkvloer.
De nieuwe leider: menselijk, veerkrachtig en in verbinding
- Blijft in regie, ook onder druk
- Creëert een veilige omgeving waarin anderen kunnen floreren
- Is lichaamsbewust en emotioneel intelligent
- Kan omgaan met verandering en onzekerheid
- Geeft grenzen met empathie
- Gaat conflicten aan vanuit rust
Doe je dit niet, dan blijf je automatisch reageren vanuit oude patronen en zal de situatie zich blijven herhalen.
Hoe ontwikkel je meer bewustzijn?
- Vertraag voordat je versnelt. Voel je je opgejaagd? Dat is geen teken om door te gaan, maar een signaal om te vertragen.
- Check dagelijks in. Neem vijf minuten om te voelen: hoe is mijn interne staat vandaag?
- Luister naar je lichaam. Dat is je vroegste en eerlijkste vorm van feedback.
Het klinkt eenvoudig en toch slaan we dit vaak over. Juist hier begint het échte werk. Daar waar veel leiderschapstrajecten ophouden, begint leiderschap bij jezelf. De toekomst vraagt niet om leiders die méér doen, maar om leiders die dieper durven kijken. Die hun brein begrijpen, hun systeem kunnen reguleren en vanuit rust richting geven.
